Composteerbare theezakjes zijn werkelijkheid: waar wachten we nu nog op?

De meeste ‘papieren’ theezakjes op de markt bevatten conventioneel plastic waarmee de cellulose zakjes worden dichtgelijmd. Na gebruik komen deze zakjes vaak in de Groene afvalbak terecht – 55% van de consumenten gooit theezakjes in de GFT bak – en worden ze samen met het GFT-afval gecomposteerd. Dat klinkt prima, maar deze PP/PE vezeltjes zijn niet afbreekbaar. Gevolg: via de compost komen hele kleine plastics deeltjes op het land en uiteindelijk ook in het oppervlaktewater terecht. Om deze lekkage van persistente microplastics te stoppen hebben bedrijven zoals Unilever en Teapigs de PE/PP vervangen door PLA wat prima afbreekt in een composteerinstallatie. Ook Nederlandse bedrijven zijn hier volop mee bezig.

Het microplastics probleem dat ontstaat via theezakjes is ook de Tweede Kamer niet ontgaan. Susanne
Kröger (GroenLinks) en Carla Dik-Faber (ChristenUnie) hebben in oktober 2019 vragen gesteld aan Staatssecretaris Van Veldhoven-Van der Meer (Infrastructuur en Waterstaat) of ze op de hoogte was van microplastics in theezakjes. Dit werd door haar bevestigd. Daar voegde ze aan toe dat de theezakjes alleen uit composteerbaar materiaal zouden moeten bestaan, zodat ze samen met de thee bij het gft kunnen. Volgens de Gezondheidsraad vormen microplastics een potentieel gevaar voor de gezondheid, echter meer onderzoek is noodzakelijk. Dit onderzoek zou in de zomer van 2020 gereed moeten zijn.

De minister verkent samen met de koffie- en theebranche en de afvalverwerkers de mogelijkheden om de overstap naar composteerbaar materiaal te maken voor theezakjes en koffiepads. Dat composteerbare theezakjes geen toekomstmuziek zijn blijkt uit de voorbeelden zoals deze in het Verenigd Koninkrijk worden aangeboden. Opvallend detail: op beide verpakkingen staan duidelijke instructies waar de theezakje na gebruik weggegooid moeten worden. Dat moet wat ons betreft ook zo snel mogelijk in Nederland worden ingevoerd. De verbazingwekkende realiteit is echter dat de Nederlandse overheid zich hier niet hard voor wil maken. Het standpunt is dat eerst het overgrote deel van de theezakjes en koffiepads composteerbaar moet zijn voordat er maatregelen komen. Dit inconsequente beleid houdt innovatie tegen. Bij elektrische auto’s wordt toch ook niet eerst vereist dat het overgrote deel van de auto’s  elektrisch moet zijn alvorens ondersteuning plaats vindt? Elke individuele elektrische auto krijgt vanaf dag één direct ondersteuning via een subsidie. Deze ondersteuning zou ook moeten gelden voor theezakjes: elk theezakje dat omgezet is in een composteerbare variant is pure winst. Goede labelling is uiteraard essentieel.